Kapcie czy klapki? Fizjoterapeutyczne spojrzenie na obuwie domowe

Źródło zdjęcia: Freepik.com

Mogłoby się wydawać, że wybierając zdrowe obuwie, wystarczy zainwestować w to noszone poza domem. W rzeczywistości jednak od tego, w czym chodzisz po domu, zależy więcej niż sądzisz. Nie każdy z popularnych wyborów domowego obuwia będzie właściwy z perspektywy biomechaniki chodu, bezpieczeństwa i zdrowia stóp.

Wygodne nie zawsze znaczy zdrowe. A może są rozwiązania, które pozwalają te cechy połączyć?

Dlaczego domowe obuwie ma znaczenie?

Spośród tysięcy kroków przemierzanych w ciągu dnia, setki, a nie raz i więcej to kroki przebyte w domu. Nie trudno więc wyobrazić sobie, że to, w czym chodzimy na co dzień również w mieszkaniu, wpływa na sposób obciążania stóp, ustawienie kolan i bioder, pracę mięśni głębokich, stawy, kręgosłup czy też ogólną równowagę i stabilność ciała.

U osób dorosłych, zwłaszcza zaś u seniorów, naturalnie zmniejsza się elastyczność tkanek, siła mięśniowa oraz czucie głębokie (propriocepcja). Oznacza to, że stopy potrzebują więcej stabilnego wsparcia.

Jakie obuwie domowe, takie konsekwencje

Czasem z wygody, częściej jednak z przyzwyczajenia, nosimy po domu różne rodzaje obuwia rzadko kiedy jednak myśląc o konsekwencjach swoich wyborów.

Najczęstsze wybory obuwia domowego to:

• klapki - piankowe, gumowe, lub plastikowe; otwarte i wsuwane wybierane są przez prostotę zakładania i zdejmowania;
• puchate kapcie - miękkie i futrzane kapcie to częsty wybór na chłodniejsze dni, chociaż często materiał, z jakiego są wykonane, nie zapewnia ciepła a jedynie wzmaga potliwość stóp;
• baleriny - giętkie i bez zapięcia, wiele modeli łatwo zabrać w podróż i używać np. w samolocie lub w hotelu, jako że nie zajmują dużo miejsca; przez wzgląd na brak adekwatnej podpory, nie będzie to jednak wybór dobry dla każdego;
• sneakersy - zabudowane obuwie wybierane przez wzgląd na stabilność i większą amortyzację; jeśli noszone nie tylko na zewnątrz ale i po domu, może znacząco obciążać stopy nie dając im koniecznego odpoczynku i wymaganej anatomicznie swobody;
• klasyczne kapcie - dostępne w zróżnicowanych modelach będą albo wspierać stopy w pełnieniu ich funkcji lub też znacząco je ograniczać.

Klapki po domu? Fizjoterapeuci odradzają ich noszenie

Choć to popularny wybór, z punktu widzenia fizjoterapeuty, niekoniecznie najlepszy dla zdrowia stóp. Najczęstsze problemy związane z chodzeniem w klapkach obejmują:

• brak stabilizacji pięty,
• konieczność ciągłego „łapania” obuwia palcami, gdy stopa się z nich wysuwa,
• skrócenie kroku i zmianę wzorca chodu,
• zwiększone napięcie w łydkach i podeszwie stopy,
• większe ryzyko potknięcia i upadku, zwłaszcza u osób starszych.

Noszone często klapki sprzyjają przeciążeniom kolan i kręgosłupa, u seniorów zaś często pogłębiają też problemy z równowagą. To obuwie wygodne na chwilę, ale nie zalecane do noszenia na co dzień.

Kapcie dla seniorów - liczy się komfort i bezpieczeństwo

Dobrze dobrane kapcie dla seniorów pełnią zupełnie inną rolę niż klapki. Nie są jedynie czymś do chodzenia po domu, ale realnym elementem profilaktyki zdrowotnej.

Kapcie dla seniorów powinny:

• stabilizować piętę,
• dobrze trzymać stopę (pomagają zapięcie i zabudowana konstrukcja),
• mieć elastyczną, ale stabilną podeszwę,
• być wykonane z oddychających materiałów,
• zmniejszać ryzyko poślizgnięcia.

Nawet tak prosta rzecz jak zmiana obuwia domowego na odpowiednie kapcie, często przynosi ulgę osobom z bólami kolan, bioder czy dolnego odcinka kręgosłupa.

Obuwie profilaktyczne, czyli zdrowie i wygoda w jednym

Obuwie profilaktyczne bywa mylnie kojarzone z butami ortopedycznymi. Tymczasem chodzi o obuwie, które wspiera naturalną pracę stopy, zapobiega przeciążeniom, poprawia bezpieczeństwo chodu a przy tym wspomaga prawidłową postawę ciała dzięki wspierającej anatomiczne funkcje i potrzeby konstrukcji.

Dobrze zaprojektowane kapcie dla dorosłych mogą spełniać wszystkie te funkcje bez konieczności rezygnowania z wygody.

Kapcie? Tak, byle nie zużyte!

Z perspektywy fizjoterapeuty spór o najlepsze obuwie po domu jest jednoznacznie rozstrzygnięty: kapcie wygrywają z klapkami i każdą inną z wymienionych opcji. Pod warunkiem oczywiście, że mówimy o kapciach jakościowych i spełniających przesłanki zdrowego obuwia.

Zużyte kapcie tracą swoje właściwości stabilizujące i amortyzujące. Zdeformowana podeszwa, rozbite zapiętki czy wyślizgana podłoga sprawiają, że stopa nie ma odpowiedniego podparcia, a chód staje się mniej stabilny. W efekcie wzrasta ryzyko wystąpienia przeciążeń.

Stare kapcie to także większe ryzyko poślizgnięcia i upadku – zwłaszcza jeśli podeszwa jest wygładzona lub nierówna. Warto pamiętać również o higienie. Zużyte kapcie gorzej odprowadzają wilgoć, sprzyjają namnażaniu bakterii i grzybów, co zwiększa ryzyko problemów skórnych i paznokciowych.

Z początkiem nowego roku dobrze jest przejrzeć stan domowych kapci wymieniając stare i zużyte na nowe, w pełni realizujące swoje funkcje wspierania zdrowia i dobrego samopoczucia.